Simon Tisdall, biên tập viên The Guardian ngày 25/9 bình luận trên báo này, chế độ "xoay trục sang châu Á" của Tổng thống Mỹ Barack Obama đã thất bại. China đang trong giai đoạn (hoàng kim của) oai quyền.
Ví dụ điển hình được Simon Tisdall đưa ra để chứng minh cho nhận định của chính mình, là trường phù hợp nhà chỉ huy Đài Loan Thái Anh Văn. Bà đã tấn công mất 25% sự ủng hộ sau một số tháng ngắn ngủi lên cầm quyền bằng một thắng lợi vang lừng, chỉ vì China.
Nghĩ rằng Dân tiến đảng và bà Thái Anh Văn theo đuổi chương trình "Đài Loan độc lập", Bắc Kinh đã đình chỉ chính thức tuyến phố dây nóng khẩn cấp, chấm dứt các hoạt động trao đổi (ý kiến) với Đài Bắc, nơi Trung Nam Hải vẫn coi là một "tỉnh giấc nổi loạn" của China, đang chờ hợp nhất.
Nghiêm trọng hơn, TQuốc đã có chính sách hạn chế nhạo khách tham quan sang Đài Loan. Hoạt động đầu tư buôn bán giữa nhì bờ eo hồ vừa qua cũng bị đình trệ, thay vì phát triển như dưới thời ông Mã Anh Cửu.
Bà Thái Anh Văn phải đương đầu với sức ép mâu thuẫn.
Mọi người Đài Loan thì mong muốn quan hệ phù hợp tác kinh tế qua nhị bờ eo hồ nghiêm ngặt hơn, nhưng lại giữ kẽ thức chính mình là người Đài Loan chứ không phải TQuốc, một vấn đề Bắc Kinh không ưng ý.
 |
| Tàu Mỹ tuần tra ở Đại dương Đông không ngăn nổi bước chân bành trướng của TQuốc, ảnh: The New York Times. |
Chủ toạ TQuốc Tập Cận Bình đã cảnh báo, thống nhất Đài Loan chẳng thể trì hoãn vô thời hạn. Bắc Kinh sản xuất sức mạnh quân sự và những gợi ý của cánh diều hâu rằng, có thể sử dụng vũ lực để hợp nhất Đài Loan, chuyện tranh chấp mà bà Thái Anh Văn phải đối mặt là điều hoàn toàn dễ nắm bắt.
Tình thế lui tới lưỡng nan này - khiến cho thế nào để sản xuất quan hệ mang tính xây đắp với TQuốc mà không ảnh hưởng hoặc phải từ bỏ ích lợi quốc gia - đang dần trở thành nhân tố nghiêm trọng hơn.
Nhân tố này được chia sẻ bởi các quốc gia trên toàn khu vực Đông Á, trong khoảng Indonesia đến Philippines, Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia và Singapore. Tình thế lưỡng nan là gần giống nhau, nhưng bí quyết ứng phó của mỗi nước thì có khác biệt.
Dẫn tới trạng thái này theo Simon Tisdall, nguyên nhân chú yếu là vai trò và ảnh hưởng của Hoa Kỳ đã suy giảm, biểu thị qua kế hoạch "xoay trục sang châu Á - Thái Bình Dương" và TPP.
Việc Hoa Kỳ không có kĩ năng rõ ràng để ngăn chặn China xây đắp đảo nhân tạo ở khu vực (Bắc Kinh nhảy đầm tham gia) mâu thuẫn trên Hồ Đông là chứng cứ rõ nét nhất cho thấy, ý tưởnrg xoay trục sang châu Á là rỗng tuếch.
Tin tức về các hoạt động xây dựng mới của China ở khu vực này hình thành (dày thêm) mỗi tuần. Bất chấp pháp luật, bỏ dở các nước láng giềng, Trung Quốc đơn phương đòi 80% diện tích Hồ Đông.
Các hoạt động tuần tra kiểm soát an ninh tự do hàng hải mà Mỹ tiến hành ở Hồ Đông gần như rất ít chức năng. Phán quyết Trọng tài bị Bắc Kinh bác bỏ bỏ thẳng cánh.
Vài nhà quan sát còn phát hiện thêm các động cơ thầm kì dị khác của Trung Nam Hải. Việc xây dựng đảo nhân tạo ở Trường Sa cũng như khiêu khích Nhật Bạn dạng ở Hoa Đông còn nhằm mục đích cô lập Đài Loan, sẵn sàng môi trường chiến lược cho kĩ năng sử dụng vũ lực.
Kiếm được thức được sự yếu kém của Mỹ đã khiến các bạn bè của Hoa Kỳ phải tậu bí quyết tự lo cho bản thân.
Tuần trước quân đội Đài Loan khởi đầu nhập cuộc tham gia hoạt động bảo kê đảo Ba Bình (Trường Sa, Khánh Hòa, vn, đảo bị Đài Loan chiếm giữ đóng trái phép), thay vì ủy quyền hải tuần.
Đáng kể hơn là Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuần trước tuyên bố, chấm dứt hợp tác hàng hải với Mỹ ở Đại dương Đông. Những phát biểu chỉ trích Hoa Kỳ của ông có thể chưa chắc đã phải là một chiến lược, nhưng chắc chắn Bắc Kinh bằng lòng.
Sự "bất lực" của ông Obama trước Trung Nam Hải cũng làm cho ông Shinzo Abe phải xúc tiến nhanh lẹ tái vũ trang kỹ năng tác chiến cho quân đội. Ứng phó với Bắc Triều Tiên chỉ là cái cớ. Mối quan tâm đích thực của Tokyo chính là TQuốc.
Nguồn:
https://www.theguardian.com/commentisfree/2016/sep/25/obama-failed-asian-pivot-china-ascendant
Tham khảo thêm: tin tức nhanh trong ngày
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét